محمد پورشیخیان
روزهای پایانی آبانماه گاهنمای رسمی خورشیدی، با نیمههای تیرماه گاهشمار گیلانی، برابری دارد. بنابر آیینی دیرین، در سیزدهمین روز از تیرماه، مردمان این بخش از کشورمان جشنی به نام «تیرماه سینزه» برگزار میکنند. این جشن هنوز هم برگزار میشود. ٢۶ آبانماه در لنگرود، یکی از شهرهای گیلان، تیرماه سینزه برگزار شد. در این روز که برابر بود با تیرماه ١۵٨۵گیلانی یا همان روز جشن «تیرگان»، آیینها و جشنهای بومی و محلی بسیاری در گیلان برگزار میشود.
سینا شهبازی
نبرد تِشتَر و اَپوش در آسمان ایران زمین ایجاد شرایط آبوهوایی گرم و خشک و سالهای کمباران در فلات ایران به ویژه در حدود چهار هزار سال پیش موجب پیدایش برخی باورهای کیهانی در دوران باستان شده است. در نمونهای از این اعتقادها، ستاره «تِـشتَـر» (شباهنگ/ شِعرای یمانی) ستاره بارانآور دانسته شد و ستاره «اَپوش» (اَپَـئوشَـه/ قلبالعقرب) دیو خشکسالی و از بین برنده آبها و هماورد تشتر بشمار آمد. در «تشتر یشت» اوستا که به راستی یکی از کهنترین نمایشنامههای بشری است، به روشنی نبرد تشتر و اپوش گزارش شده است. در این نبردها، گاه پیروزی از آن تشتر و گاه از آن اپوش است.
