شهداد حیدری
«اگر اشوزرتشت برای ما آموزشهای نیک و خردمندانه آورد، اگر منشور حقوق بشر، ارمغان کوروش بزرگ بود و اگر داریوش بزرگ، مدیریت و تدبیر کشورداری را به ما ارزانی کرد تا بتوانیم به میراث گرانبهای خود ببالیم و آن را به جهانیان پیشکش کنیم، فردوسی نیز “حماسهی داد” را به ایرانیان بخشید تا پیشکش دیگر ما به مردم جهان باشد.»
امرداد
یکی از شگفتانگیزترین شاهکارهای هنر کتابآرایی جهان، دستنویسی از شاهنامهی فردوسی است که به نام «شاهنامهی بایسنقری» آوازه پیدا کرده است و اکنون در کتابخانهی کاخ گلستان نگهداری میشود. این کتاب بیمانند را «فرش بهارستان دستنویسهای شاهنامه» نامیدهاند. سیام ژانویه ۲۰۱۲ میلادی، پانصد و هشتاد و دومین سال پدید آمدن شاهنامهی بایسنقری بود.
امرداد
در سال ۳۴۶ مهی، ابومنصور توسی، فرمانروای توس و نیشابور، که مردی دهقاننژاد و دوستدار فرهنگ نیاکانی بود، به وزیر خود ابومنصور مُعمری دستور داد تا از دانشوران ایرانی بخواهد تاریخ باستانی ایران را که به زبان پهلوی و در کتابی به نام «خدای نامگ» گردآوری شده است، به پارسی درآورند. معمری چهار دانشمند فرزانهی ایرانی را، که همگی زرتشتی بودند، از گوشه و کنار ایران فراخواند و از آنان چنین خواست که در توس بنشینند و نامهی شاهان ایران و کارنامهی ایشان را، از آغاز تا روزگار یزگرد سوم، بنویسند. نام آن چهار تن دانشور بزرگ ایرانی چنین بوده است:
امرداد
یک سال پیش از مرگ شاهاسماعیل صفوی (سال ۹۳۰ مهی)، به دستور او شماری از خوشنویسان و هنرمندان نگارگر در تبریز گرد آمدند تا شاهنامهای را پدید آورند که امروزه آن را «گل سر سبد» هنر کتابسازی و کتابآرایی ایران در سدهی دهم میدانند. کار شاهنامهآرایی هنرمندان ایران هنوز در آغاز راه بود که شاهاسماعیل درگذشت و پسر او تهماسب جانشینش شد. تهماسب که خود در هرات با هنر نقاشی و خط آشنا شده بود و در نزد استادان فن آموزش دیده بود، فرمان داد تا هنرمندان تبریز به همراه نقاشان و خوشنویسانی که با او از هرات به تبریز آمده بودند، کار کتابآرایی شاهنامه را ادامه دهند.
امرداد
در سال ۱۹۶۱ میلادی، پژوهندگان موسسهی خاورشناسی فرهنگستان علوم اتحاد شوروی، دست به کار ویرایشی تازه از شاهنامه زدند و جلد نخست آن را در همان سال انتشار دادند. چاپ همهی جلدهای شاهنامهی ویراستهی آنها تا سال ۱۹۷۱ به درازا انجامید. این ویرایش که در ۹ جلد چاپ و پخش شد، همان است که در ایران به نام «چاپ مسکو» شناخته میشود و پایهی چاپهای افست فراوانی از شاهنامه بوده است.
امرداد
یگانه دستنویس بازمانده از کهنترین واژهنامهی شاهنامه: یادگاری ماندگار از مانکجی هاتریا
کهنترین فرهنگ شاهنامهای که میشناسیم، کم و بیش دو سده پس از فردوسی نوشته شده است و «معجم شاهنامه» نام دارد. این کتاب برای شناخت پارهای از واژههای دشوار شاهنامه، اثری با ارزش و راهگشاست. زمانی که «مانکجی لیمجی هاتریا» از سوی انجمن اکابر پارسیان هند رهسپار ایران میشود (۱۲۸۵ مهی)، دستنویسی از «معجم شاهنامه» را میبیند و ذهن گوهرشناس و روشنبین او، پی به اهمیت کتاب میبرد؛ از این رو، فرمان میدهد که دستنویسی از «معجم شاهنامه» را برای او فراهم کنند.
روزنامه خراسان
شهرام ناظری در همایش هزاره شاهنامه: متاسفانه شاهنامه از موسیقی سنتی ما حذف شده است
روزنامه خراسان: هماندیشی هزارمین سال سرایش «شاهنامه» با عنوان «مسیحای پارسی» همراه با کنسرت شهرام ناظری عصر دوشنبه، ۳۰ آبانماه در تالار فردوسی دانشگاه تهران برگزار شد. به گزارش ایسنا، هماندیشی هزارمین سال سرایش «شاهنامه» که از سوی سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی برگزار میشد، با ضرب و طبلنوازی مرشد مهدی تمولی آغاز شد.
ادامه نوشتار…
یسنا مهرآیین
اشاره ی فردوسی در پیدایی نوای خوش (موسیقی) به اواسط دوران «جمشید» بازمیگردد و این عهد تقریبا بین ده هزار تا هفت هزار سال پیش است و این است گفتار فردوسی درباره ی آن :
جهان انجمن شد بر تخت اوی از آن برشده، فره و بخت اوی
به جمشید بر گوهر افشاندند مر آن روز را روز نو خواندند
سر سال نو هرمز فرودین [۱] برآسوده از رنج، تن دل ز کین
بزرگان به شادی بیاراستاند می و رود و رامشگران خواستند
فرزانه گشتاسب
خان هفتم، آخرین منزل از هفت خان رستم است که جنگ با دیو سپید نام دارد. هنگامی که رستم و رخش و اولاد به غار دیو سپید رسیدند، رستم بار دیگر از اولاد که تا کنون به راستی رستم را یاری کرده بود، راهنمایی خواست. اولاد به رستم گفت که باید تا دمیدن آفتاب صبر کند چون وقتی روز میشود دیو سپید به خواب میرود. ادامه نوشتار…
