امرداد
در سال ۳۴۶ مهی، ابومنصور توسی، فرمانروای توس و نیشابور، که مردی دهقاننژاد و دوستدار فرهنگ نیاکانی بود، به وزیر خود ابومنصور مُعمری دستور داد تا از دانشوران ایرانی بخواهد تاریخ باستانی ایران را که به زبان پهلوی و در کتابی به نام «خدای نامگ» گردآوری شده است، به پارسی درآورند. معمری چهار دانشمند فرزانهی ایرانی را، که همگی زرتشتی بودند، از گوشه و کنار ایران فراخواند و از آنان چنین خواست که در توس بنشینند و نامهی شاهان ایران و کارنامهی ایشان را، از آغاز تا روزگار یزگرد سوم، بنویسند. نام آن چهار تن دانشور بزرگ ایرانی چنین بوده است:








«چُغازَنبیل» نیایشگاهی است باستانی و با پیشینهی بیش از ۳ هزار سال، که در جنوب باختری(:غربی) ایران و در استان خوزستان قرار دارد. این سازه از شهر باستانی شوش ۳۵ کیلومتر فاصله دارد. مسیر رسیدن به چغازنبیل از راه اهواز به شوش است اما جای دقیق آن میان شوشتر و شوش در کنار رود دز قرار دارد و این بیانکنندهی این است که هنگام ساخت زیگورات، شهرهای شوش و شوشتر هر دو وجود داشتهاند. (به پرستشگاههای پله مانند زیگورات گفته میشود)
پل گاومیشان از آثار تاریخی و ملی استان ایلام، که سازهای نیمهویرانه از گذشته بوده، هر روز بر ویرانیاش افزوده میشود.
چندی پیش درگیر پژوهشی دربارهی مساله «کوچ» یا بهتر بگویم کوچ های آریاییان به فلات ایران بودم، و در دمادم همین پژوهش ها بود که با پدیدهی کم و بیش نوینی که تازگی ها در میان دانشمندان هندی باب شده است، آشنا شدم. امروزه بسیارند پژوهشگران نوگرای هندی که دیگر سخنان سده های پیشین دربارهی «کوچ آریاییان»، برایشان پذیرفتنی نیست؛ و اینک به نظریهی «آریاییان بومی» گرایش پیدا کرده اند. (آریاییان بومی هندوستان) آنان بر این باورند که تاریخ نگاری چند سدهی پیش در خاور(:شرق)، پرداختهی دوران استعمار بوده و با هدف های ویژهی سیاسی- اقتصادی انجام یافته است، و آن تاریخ نگاری ها، امروزه دیگر مستند نیست.
برپایهی بررسیهای خاورشناسان(:مستشرقین) اروپایی [برپایه نوشتههای رخدادنگاران یونان باستان که کارهای داریوش بزرگ را درست و گسترده گزارش دادهاند] و بر پایهی سالنامهها، پول رسمی ایران «سکه داریک» در ژانویه سال ۵۰۴ پیش از میلاد ضرب و رایج شد و این، نخستین سکهی همگون جهان و دارای وزن و عیار یکسان بود که در ژانویه ۲۰۱٢ دوهزار و ۵۱۶ ساله شده است.
قصر شیرین، این روزها از شهرهای مرزی ایران بهشما ر میآید. در این شهر، یادمانهای تاریخی و باستانی بسیاری میتوان یافت. آتشکدهای که به آتشکدهی چهارقاپو یا چهار قاپی نامور است، یکی از همین یادگارها است، یادگارها و یادمانهایی که گذر تاریخ و آمد و شد روزگار، هنوز نتوانسته آن را از پای درآورد.
جشن بهمنگان، جشن بزرگْداشت منش و اندیشه نیک است و یکی از نمودهای بارز این نیک منشی پرهیز از به تباهی کشاندن هستی و پاسداشت همه زیستمندان به ویژه جانوران است.